کارزار پلتفرم مستقل جمع‌آوری امضا

جناب آقای عزت الله ضرغامی
وزیر محترم میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

جناب آقای مهرداد بذرپاش
وزیر محترم راه و شهرسازی

با سلام و احترام؛

حتماً استحضار دارید که طبق قانون اساسنامۀ سازمان میراث فرهنگی، یکی از وظایف مهم این سازمان یا وزارتخانه حفاظت از بافت‌های فرهنگی و تاریخی و جلوگیری از هر گونه تخریب آن‌هاست. وظیفه‌­ای که به­ ویژه پس از ابلاغ سیاست‌های کلی شهرسازی توسط مقام معظم رهبری (مد ظله العالی) در سال ۱۳۸۹ که صراحتاً بر احیای بافت‌های تاریخی تأکید نموده و بعد از قوانینی که پیرو آن در دهۀ اخیر به تصویب رسیده و به ­خصوص دربارۀ بافت تاریخی ۱۶۸ شهر کشور که محدوده و ضوابط حفاظتی آن‌ها توسط خود این سازمان تهیه گشته، اهمیتی مضاعف یافته است. همچنین بر اساس دستورالعمل‌ها و ضوابط مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری، هر گونه مداخلۀ کالبدی در محدوده‌های تاریخی-فرهنگی شهرها از جمله تخریب بناها و تعریض گذرها موجب از میان رفتن هویت و شواهد ناظر بر ارزش‌های تاریخی، اجتماعی، فرهنگی و کالبدی آن‌ها شده و بنابراین هر گونه تغییرات در نقش و عملکرد و عرض شبکۀ معابر و بازگشایی معبر جدید و یا حذف معابر موجود در بافت‌های تاریخی مغایرت اساسی به حساب می ­آید. بنابراین عدول از این وظیفۀ بسیار مهم برای وزارتخانۀ میراث فرهنگی یک تخلف ذاتی و قانونی و شرعی محسوب شده و به هیچ وجه پذیرفته نیست. تخلفی که علی‌رغم همۀ اینها متأسفانه بارها و به بهانه­‌های گوناگون از این نهاد دولتی سر زده و نمونۀ فجیع آن چیزی است که اتفاقاً در فاصلۀ همین سال‌ها در بافت خمینی ­شهر به وقوع پیوسته و پیش چشم همگان است.

حدود چهار سال است که دوستداران میراث فرهنگی خمینی‌شهر مراتب اعتراض جدی خود را به تخریب بافت فرهنگی و تاریخی این شهر از طریق رسانه­‌ها و مکاتباتی که از جمله با وزارتخانۀ میراث فرهنگی و راه و شهرسازی داشته­ اعلان کرده و با استناد به قوانین و مصوبات و نظرات کارشناسی دائماً پیگیر این قضیه بوده­‌اند. اگرچه تلاش‌های فراوان دوستداران میراث فرهنگی نتوانست از احداث خیابان‌های مرکزی و شهدای خوزان پیشگیری کند و در نهایت این دو خیابان با نابودی ۵/۶ هکتار از بافت تاریخی خمینی­ شهر به بهره­‌برداری رسید، اما لااقل توانست پس از کش و قوس‌های فراوان به مصوبه‌­ای تعیین­ کننده در شورای عالی شهرسازی و معماری منجر گردد. مصوبه­‌ای با شمارۀ ۳۰۰/۸۲۴۹۸ که در مورخ ۲۶ مردادماه ۱۴۰۱ تکلیف همۀ نهادهای ذیربط را مشخص کرد و امید آن بود که به وضعیت اسفبار فعلی برای همیشه پایان دهد. اما گویا در این میان دوباره این وزارتخانۀ میراث فرهنگی است که سنگ بنای تخلف از این مصوبه را هم پی می‌نهد و در این زمینه همچون گذشته بنایی بر حرکت در صراط مستقیم ندارد.

مع‌­الأسف اطلاعات موثق حاکی از آن است که در روزهای گذشته خیابان دیگری برای احداث در بافت تاریخی خمینی­ شهر از وزارتخانۀ میراث فرهنگی مجوز گرفته تا به زودی در کمیسیون مادۀ پنج به تصویب برسد. در حالی که احداث این خیابان ۱۶ متری با تعریض گذر تاریخی بخشداری تا ۴ برابر عرض فعلی، بدون تخریب بافت تاریخی و زیر پا گذاشتن ضوابط حفاطتی امکان‌پذیر نخواهد بود و اینجانبان تمام گفته­‌های واهی مدیران مبنی بر رعایت ملاحظات حفاظتی در جریان احداث این خیابان را اکیداً تکذیب می‌کنیم. این در حالی‌ست که مصوبۀ مزبور بر رعایت رویکرد «حفاظت و احیاء» در بازنگری وضعیت کالبدی شبکۀ معابر تأکید کرده و هر گونه اقدام اجرایی را منوط به این رویکرد دانسته است. از طرفی نظر تمامی کارشناسان صادق و متعهد میراث فرهنگی و شهرسازی بر این است که این خیابان یا اصلاً نباید احداث شود و یا اگر به علت ایجاد حقوق مکتسبۀ قبلی چاره‌ای جز احداث ندارد، نهایتاً می‌بایست با عرض متغیر ۸ تا ۱۲ متر و آن هم بدون بدنۀ تجاری به بهره­‌برداری برسد؛ تا حداقل از وارد آوردن آسیب‌های جدی به بافت تاریخی و بناهای ثبتی و واجد ارزش در حاشیۀ آن جلوگیری کند.

با این اوصاف جای بسی تعجب است که چگونه وزارتخانۀ میراث فرهنگی که خود یکی از پیگیران و امضاکنندگان اصلی مصوبۀ مذکور بوده خود به نقض آن پرداخته و با احداث خیابان بخشداری، آن هم با عرض مخرب ۱۶ متر موافقت کرده است؟! البته پاسخ برای ما روشن است و می‌دانیم که این تصمیم مورد تأیید کارشناسان این وزارتخانه نیست و بلکه با وتوی نظر آن‌ها در سطح مدیریت وزارتخانه گرفته شده است. بنابراین؛

جناب آقای ضرغامی!

بدانید و بیاندیشید که همۀ ما در پیشگاه خدای اشدّالمعاقبین و در نزد اولیا و ائمۀ خویش مسئولیم و در روزی که دیر نخواهد بود از آنچه بر عهدۀ ما گذاشته شده سؤال خواهد شد. و بدانید که مسئولیت میراث فرهنگی و تاریخی این سرزمین در دست شما جز امانتی سنگین نیست و شما صاحب و مالک این میراث نیستید و بلکه باید نسبت به کردۀ خویش به مردم و آیندگانی که ما و شما را قضاوت خواهند کرد پاسخگو باشید! دیگر بر خیلی‌ها واضح است که کدام جرثومۀ فساد و کدام افراد کژفهم شما و همکارانتان را برای اخذ این مجوز تحت فشار گذاشته­‌اند. اما آیا بهتر نبود به جای تسلیم در برابر خواسته‌های نامشروع و غیرقانونی آن‌ها به نهادهای نظارتی شکایت می‌کردید؟ یا بهتر نبود که با مقاومت بر سر انجام تکالیف قانونی خویش، در رسانه‌ها و در برابر مردم از فساد و قلدری یکی از نمایندگان پرده برمی‌داشتید؟ مگر نه اینست که قوانین میراث فرهنگی و مصوبۀ اخیر شورای عالی حاصل زحمات خود کارشناسان وزارتخانۀ شما نیز بوده است؟ پس چگونه به خود اجازه می‌دهید که زحمات چندسالۀ آنان را به راحتی بر باد داده و برای حفظ مقام و جایگاهی چندروزه چنین جفایی در حق میراث این مملکت روا دارید؟!

به هر حال اینجانبان دوستداران میراث فرهنگی کشور بدین وسیله اعتراض شدید خود را به موافقت اخیر وزارتخانۀ میراث فرهنگی با احداث خیابان ۱۶ متری بخشداری در بافت فرهنگی و تاریخی خمینی­ شهر اعلام داشته و با استناد به قوانین موضوعۀ کشور خواستار آنیم که مجوز صادرشده فوراً ابطال و اصلاح گردد. ضمناً هشدار می‌دهیم در صورتی که وزارتخانۀ میراث فرهنگی در رویۀ متخلفانۀ خود تجدید نظر نکرده و در صدد جبران برنیاید، حق شکایت در محاکم قضایی و نهادهای نظارتی برای کلیۀ دوستداران میراث فرهنگی کشور محفوظ خواهد بود و قاطعانه می‌گوییم که اینجانبان ان­شاء­الله با توسل به حضرات معصومین (علیهم السلام) از هیچ کوششی در جهت احقاق حقوق مردم دریغ نخواهیم کرد و با تمام توان تا آخر این راه ایستاده‌­ایم.